ARAP DİLİNDE MÜZEKKERLİK-MÜENNESLİK UYUMU

Müzekkerlik-müenneslik uyumu, Arap dilinin en temel hususiyetlerinden biridir. Öyle ki Arapçada bu uyuma riayet edilmeyen bir cümle tasavvur etmek mümkün değildir. Fiil ile fâil, mübtedâ ile haber, sıfat ile mevsûf, zamîr ile merci‘i ve daha birçok unsur arasında bu uyumu görmek mümkündür. Müzekkerlik-müenneslik uyumunun bu şümulü, onu Arap dilinde önemli bir mevzu haline getirmektedir. Nitekim ulemâ da bu ehemmiyete binaen, müzekker-müennes mevzusunu ele alan birçok eser vermiştir.

Müzekkerlik-müenneslik uyumu, özellikle anadilinde böyle bir husus söz konusu olmayan kişiler için anlaşılması güç bir mevzu, bunun da ötesinde, tatbik edilmesi güç bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda üzerinde durulmayı, detaylandırılmayı hak eden bir husus halini almaktadır. Nitekim bu uyumu bihakkın anlamak ve bu uyumun alabileceği formları tespit etmek için, kelimeleri belirli bir tasnife tabi tutup her biri için olması muhtemel uyum çeşitlerini belirlemek gerekmektedir. Bu hususun ise ileri, kapsamlı nahiv kitaplarında zikredilmiş olsa bile arzu edilen ehemmiyete mazhar ve yeterli tasnife tabi olduğunu söylemek mümkün gözükmemektedir. Elinizdeki kitapta, müzekkerlik-müenneslik uyumu konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır.