Memlükler Döneminde Şiir

Memlükler dönemi, siyasî mücadeleler ve toplumsal dönüşümlerin yanı sıra yoğun ilmî ve kültürel faaliyetlerin yaşandığı, Arap edebiyatı tarihinde özgün bir yere sahip bir dönemdir. Bu çalışma, Memlükler dönemi şiirini yalnızca geleneksel “gerileme” söylemi çerçevesinde değerlendirmek yerine, onu şekillendiren tarihî, siyasî, sosyal ve kültürel şartları dikkate alan bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Dönem şiirine yönelik oryantalist ve Arap araştırmacıların farklı değerlendirmelerini karşılaştırmalı biçimde ele alan eser; şiirin muhteva ve üslup özelliklerini, bedî‘ sanatlarının kullanımını, bedî‘iyyât geleneğini ve dönemde yaygınlaşan nazım biçimlerini ayrıntılı olarak incelemektedir. Medih, hiciv, mersiye, gazel, tasavvuf, toplumsal eleştiri ve didaktik şiir gibi geniş bir konu yelpazesini örneklerle değerlendiren çalışma, Memlük şiirinin klasik geleneği sürdürürken çağının siyasî, dinî ve sosyal gerçekliklerini de güçlü biçimde yansıttığını ortaya koymaktadır. Böylece eser, Memlükler dönemi şiirine ilişkin yerleşik kabulleri yeniden düşünmeye imkân veren kapsamlı ve dengeli bir perspektif sunmaktadır. Aynı zamanda şiirin edebî değerini dönemin kendi şartları içerisinde değerlendirme gerekliliğini vurgulayan bir başvuru niteliğindedir.1903