Ebü'l-Abbâs Sa‘leb'in Meâni'l-Kur'ân'ında Kıraat Olgusu

Kur'ân-ı Kerîm'in doğru okunması, anlaşılması ve hayata aktarılması, İslâm ilim geleneğinin temel meselelerinden biridir. Bu çerçevede kıraat ilmi, Kur'ân'ın lafzını muhafaza etmenin yanı sıra farklı okuyuşların ortaya koyduğu anlam zenginliğini tespit etmesi bakımından tefsir ve Arap dili başta olmak üzere birçok ilim dalıyla yakın ilişki içerisinde gelişmiştir. Özellikle hicrî ikinci ve üçüncü asırlarda kıraat ile dilbilim arasındaki güçlü etkileşim, Basra ve Kûfe ekollerinin eserlerinde belirgin biçimde görülmektedir. Kûfe dil ekolünün önde gelen temsilcilerinden Ebü'l-Abbâs Sa‘leb, kıraat farklılıklarını dilbilimsel ve tefsirî değerlendirmelerinde önemli bir kaynak olarak kullanmıştır. Bu çalışma, Sa‘leb'in eserlerini ve ona nispet edilen Meânî'l-Kur'ân'ı merkeze alarak onun Kur'ân'ın dil ve anlam dünyasına yaklaşımını, özellikle kıraatlere dair değerlendirmelerini ortaya koymaktadır. Böylece hem Sa‘leb'in ilmî birikiminin daha yakından tanınmasına hem de kıraat, tefsir ve Arap dili arasındaki çok yönlü ilişkinin anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.