İbn Kays er-Rukayyât Hayatı ve Şiirleri

رُبَّ زارٍ عَلَيَّ لَم يَرَ مِنّي عَثرَةً وَهوَ مِمأَسٌ كَذّابُ خادَعَ اللَهَ حينَ حَلَّ بِهِ الشَي بُ فَأَضحى وَبانَ مِنهُ الشَبابُ Bana dil uzatan nice kimseler var ya bende bir hata görmemiştir; ama kendisi yalancı ve iftiracıdır. İnsanları Kur'an'la aldatıyorsun. Beni arkamdan çekiştirirken Kur'an sana bunu yasaklamıyor mu? أَيُّها الْمُستَحِلُّ لَحمِيَ كُلهُ مِن وَرائي وَمِن وَراكَ الحِسابُ اِستَفيقَن فَلَيسَ عِندَكَ عِلمٌ لا تَنامَنَّ أَيُّها الْمُغتابُ تَختِلُ الناسَ بِالكِتابِ فَهَلّا حينَ تَغتابُني نَهاكَ الكِتابُ Ey arkamdan kötü konuşan kişi arkamdan kötü kötü konuşma Allah'ın huzurunda hesaba çekileceksin! Ey gıybet eden kendine gel! Çünkü sen gerçek bir bilgi sahibi değilsin. Allah yaptığın gıybetin hesabını mutlak soracak sakın uyuma! Ey aldatıcı! Kur'an'a inandığını söyleyip insanları kandırıyorsun. Kitap gıybet etmeni yasaklamadı mı? ذَهَبَ الرِجالُ الصالِحونَ وَبُقِّيَت ضَعفى الرِجالِ لَدى الزَمانِ الفاسِد Bozulan bu zaman diliminde sâlih kişiler değersizleştirilmeye çalışıldı. Geriye aklı, fikri, re'yi zayıf ve değersiz kişiler kaldı. وَلَقَد عَلِمتُ بِأَنَّني مَيتٌ لِقُدرَةِ خالِقِ Ölümün hak olduğunu anladım. Yaratıcının taktir ettiği zamanda da insanı bulur. Emevî Dönemi Arap şiirinin önemli temsilcilerinden birisi olan İbn Kays er-Rukayyât'ın şiirleri, siyasî mücadeleleri, insan ilişkilerini, ahlâkî değerleri ve dönemin toplumsal hayatını yansıtan zengin bir içeriğe sahiptir. İbn Kays, methiye ve mersiyenin yanı sıra hicivlerinde gıybet, iftira ve ikiyüzlülüğü eleştirirken; insanın faniliğini ve Yaratıcı karşısındaki sorumluluğunu da hatırlatır. Bu eser, İbn Kays'ın hayatını ve şiirlerini merkeze alarak Emevî Dönemi Arap şiirinin siyasî, sosyal ve edebî dünyasına ışık tutmayı amaçlamaktadır.