Kaderîlikle İtham Edilmiş Râviler

Hadis ilminin en kritik meselelerinden biri, rivayetleri aktaran râvilerin güvenilirliğini belirleyen cerh ve ta‘dîl incelemeleridir. İslam ilim geleneğinde müstesna bir yere sahip olan el-Câmiu's-sahîh, içerdiği rivayetler kadar râvi kadrosuyla da geniş kapsamlı araştırmalara konu olmuştur. Bu araştırmaların en dikkat çekici yönlerinden birini ise bid‘at ehli, özelinde ise Kaderîlikle itham edilen râvilerin Sahîh-i Buhârî'deki konumu oluşturmaktadır. Gözden geçirilmiş ve güncellenmiş bir lisansüstü çalışmanın ürünü olan bu eser; İbn Hacer'in (ö. 852/1449) sunduğu veriler ışığında, Kaderîlikle suçlanan râvilerin biyografilerini klasik kaynaklar üzerinden ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Kitap; kaza-kader kavramlarını, Kaderiyye'nin ortaya çıkışını ve bid‘atın râvi tenkidindeki yerini inceledikten sonra Buhârî'nin ehl-i bid‘ata yönelik tutumunu ve ilgili râvilerin durumunu tek tek değerlendirmektedir. Çalışma, ehl-i bid‘at râvilerin rivayet şartlarını anlayabilmek ve hadis tenkit metodolojisini kavramak isteyen araştırmacılar için kaynak bir nitelik taşımaktadır.