Kur'ân'daki Çok Anlamlı ve Eş Anlamlı Kelimeler Üzerine Bir İnceleme

Kur'ân'ın doğru anlaşılması, onun nâzil olduğu dilin anlam dünyasının, kavramsal yapısının ve kelimeler arasındaki anlam ilişkilerinin doğru biçimde tespit edilmesine bağlıdır. Bu bağlamda klasik Arap sözlükçülüğü, yalnızca kelimelerin anlamlarını kaydeden bir disiplin değil; aynı zamanda Kur'ân ve hadislerin yorumlanmasında temel başvuru kaynaklarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu eser, klasik Arap sözlük geleneğinde önemli bir yere sahip olan ve Kur'ân, hadis, şiir, nesir ile veciz sözlerden getirilen delillendirme yöntemini ifade eden istişhâdı merkeze alarak, kelimelerin anlamlarının nasıl belirlendiğini ve anlam tercihlerinin hangi ölçütlere göre ortaya konulduğunu ayrıntılı bir şekilde incelemektedir. Çalışmada, istişhâdın mahiyeti, kaynakları ve sözlük ilmindeki metodolojik işlevi açıklanmakta; özellikle Kur'ân'da geçen çok anlamlı kelimelerin anlam hudutları ile eş anlamlı kabul edilen kelimeler arasındaki ince anlam farklılıkları, sözlük-istişhâd ilişkisi ışığında değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, özellikle Türkçe Kur'ân meallerinde farklı yorumlara konu olan çok anlamlı örnek kelimeler ile Allah'a nispet edilen eş anlamlı “yaratma” fiilleri üzerinde yapılan analizler, istişhâdın yalnızca bir delillendirme yöntemi değil, aynı zamanda anlamın inşasında belirleyici bir unsur olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle eser, Kur'ân araştırmaları, Arap dili ve sözlük bilimi alanlarına özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.