Nevevî-Râfiî Karşılaştırması

Her mezhepte görüldüğü üzere fıkhî meselelerde, mezhep âlimleri arasında farklı görüş ve yaklaşımlar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, mezhebin dinamik yapısını ve ilmî zenginliğini yansıtan önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu husus, İmam Şâfiî ve mezhebin uleması için de geçerlidir. Nitekim İmam Şâfiî'den sonra, mezhep âlimlerinden tek bir mesele hakkında üçe varan, hatta zaman zaman daha fazla sayıda görüş nakledilmiştir. Râfiî, el-Muharrer adlı eserinde bu görüşler arasında tercihte bulunmuştur. Nevevî ise söz konusu eseri ihtisar ederken, bazı meselelerde Râfiî'nin tercih ettiği görüşlerin racih olmadığı veya zayıf olarak belirttiği görüşlerin zayıf olmadığı kanaatini dile getirmiştir. Elinizdeki bu çalışmada, Şâfiî mezhebinde Şeyhân diye bilinen Nevevî ile Râfiî'nin muhtasar mahiyetinde olan el-Minhâc ile el-Muharrer adlı eserleri karşılaştırılarak incelenmiştir. Râfiî'nin el-Muharrer'de mezhebin sahih veya zayıf bir görüşü olarak belirtip de Nevevî'nin el-Minhâc'da itiraz ettiği görüşler tespit edilmiştir. Ardından bu itirazların, Nevevî'den önceki Şâfiî alimlerin görüşüyle ne ölçüde örtüştüğü, Nevevî'den sonraki Şâfiî âlimlerin bu konulara dair değerlendirmeleri ve bu itirazların gerekçeleri incelenmiştir. Ayrıca Nevevî'nin el-Muharrer'de eksik olarak görüp tamamlanması gerektiğini düşündüğü ve ilave ettiği hususlar incelenmiştir. İtirazlar eserin tüm bölümlerinde incenirken, ilaveler eserin sadece ibâdetler bölümüyle sınırlı tutulmuştur.