Zahid ve Muhaddis

2./8. asrın önde gelen zühd ve hadîs âlimlerinden Fudayl b. İyâz, ilmî birikimi ve ahlâkî şahsiyetiyle İslâm düşünce tarihinde derin izler bırakmış önemli simalardan biridir. Horasan'dan Kûfe'ye uzanan ilim yolculuğunda dönemin seçkin muhaddislerinden hadîs rivâyet etmiş, Hanefî çevrelerle yakın ilişkiler kurmuş, ardından Mekke'ye yerleşerek hayatını ibadet ve irşada adamıştır. Bu çalışma, Fudayl b. İyâz'ın ilmî kişiliğini, hadis rivâyetindeki yerini ve zühd anlayışını klasik kaynaklar ışığında ele almaktadır. Aynı zamanda onun hocaları, talebeleri ve özellikle dönemin Abbâsî halifesi Hârûn er-Reşîd ile kurduğu dikkat çekici ilişkiler üzerinden erken dönem İslâm ilim ve tasavvuf çevrelerine ışık tutulmaktadır. Kütüb-i Tis‘a'daki rivâyetleri ve ricâl âlimlerinin değerlendirmeleri çerçevesinde Fudayl b. İyâz'ın güvenilir râvî kimliği ortaya konulurken, onun zühd merkezli düşünce dünyasının sonraki nesiller üzerindeki etkisi de kapsamlı biçimde incelenmektedir.