Dânişnâme-i Alâî ile Makâsıdü'l Felâsife

İslam filozofları arasında yer alan İbn Sînâ ve Gazzâlî gibi isimler mantık bilimine katkılar sunan önemli filozoflar olmuştur. Elinizdeki kitapta problem olarak ele alınan konu, adı geçen iki filozofun felsefeye dair yazmış oldukları iki önemli eserlerinin mantık bölümlerini karşılaştırmak şeklinde olmuştur. Bazı araştırmacılar, İbn Sînâ'nın Dânişnâme-i Alâî ile Gazzâlî'nin Makâsıdü'l Felâsife adlı eserlerinin benzerliğine vurgu yapmışlardır. Hatta benzerliğin ötesinde ikinci eserin birinci eserin tercümesi veya yorumlanmış çevirisi olduğunu iddia etmişlerdir. Bu iki eser dikkatli bir okunmaya tabi tutulduğunda Makâsıdü'l Felâsife adlı eserini kaleme alırken Gazzâlî'nin hiçbir şekilde ne İbn Sînâ'nın şahsına ne de Dânişnâme-i Alâî adlı eserine atıfta bulunduğunu görüyoruz. Ancak günümüzde birbirinden bağımsız iki metnin isim zikredilmeden veya herhangi bir atıfta bulunulmadan birbirine benzemesi durumu birtakım problemlere sebebiyet vermektedir. Bu çerçevede böylesi muğlak bırakılmış bir durumun, objektif bir tutumla araştırılması ve incelenmesi gerekmektedir. Elinizdeki eserde bilimsel yöntemle her iki eserin görüşlerini karşılaştırmak suretiyle nihai bir karara varmaya çalışıldı.