Hanefi Usül Geleneğinde İlleti Tespit Yolları

İlletin tespiti, aslın hükmünün fer‘e yani yeni olaylara taşınmadan önce yapılması gereken öncelikli işlemi ifade eder. Çalışmanın odaklandığı temel konu da budur. Burada ilk önce illetin ne anlama geldiğinin ortaya konulması ise asıl konunun anlaşılmasına katkı sunacağı düşünülerek giriş kısımında ele alınmıştır. Yine illeti tespit yollarının teorideki yeri ve barındırdığı içerik, genel bir tasavvur oluşturma gayesine atfen girişte tasvir edilmiştir. Ana konu ise iki bölüme ayrılarak incelenmiştir. Bunların ilkinde icmâ ve nas ile illetin belirlenmesine odaklanılmıştır. İkinci bölüm ise istinbat yoluyla illetin tespitine ayrılmıştır. Herkes tarafından kabul edilen bir tespit yolu olması nedeniyle münâsebe, müstakil bir başlıkta ele alınmıştır. Geçerliliğinde tartışma bulunan tespit yolları da aynı bölümün ikinci başlığı olarak incelenmiştir. Bu kapsamda sebr ve taksîm, deverân ile şebeh, incelenen tespit yollarını ifade eder.