İslam Referanslı Toplumbilim Arayışları

1960'lı-70'li yıllardan itibaren sosyolojinin Batı toplumlarının incelenmesinde kullanıldığı şekliyle Müslüman toplumları araştırmak için kullanılamayacağı, çünkü sosyolojinin Batı'nın modern dönemdeki özgün tarihi tecrübesi ve değerleriyle şekillendiği fikri birçok düşünür ve toplumbilimci tarafından dillendirilmektedir. Bu yaklaşımı savunan düşünürler arasında Batı medeniyetini temsil eden bazı sosyologlar ve fikir adamları bulunsa da, çoğunluğunu Müslüman entelektüeller oluşturmaktadır. Söz konusu yaklaşıma göre, sosyoloji mevcut haliyle Müslüman toplumları anlama ve açıklama konusunda yeterli değildir. Müslümanlar açısından yeterli sayılabilecek bir toplumbiliminin yine Müslüman toplumların kendi kültüründen, değerlerinden ve entelektüel kaynaklarından hareketle oluşturulması gerekmektedir. Kısa sürede Müslümanların perspektifini yansıtan özgün bir toplumbiliminin oluşturulması için çok sayıda çalışmalar yapıldı. Söz konusu çalışmalar “İslamî sosyoloji”, “İslam sosyolojisi”, “ilmü'l umran”, “sünnet sosyolojisi”, “hikmet sosyolojisi”, “beyan sosyolojisi”, “alternatif İslamî sosyoloji” vb. isimler verilerek kaleme alınmıştır. Elinizdeki kitap, bu çalışmaları ortaya çıkaran toplumsal-kültürel ve entelektüel iklimi incelemekte, ortaya konan eserlerin eleştirel analizini yaparak onları kategorize etmekte ve söz konusu çalışmaların hedefledikleri amaca ulaşma durumunu ele almaktadır.