İslam Toplumunda Din Hürriyeti _{Geleneğimizle Yüzleşme}

Bu çalışma, inandığı dinin gereklerini yerine getirirken, suçluluk psikolojisine sürüklenen, ya dinini ya da eğitim veya çalışma hayatını seçmek zorunda bırakılarak cezalandırılan İslam toplumunun belli bir kesiminin haklı çığlıklarını geniş kitlelere duyurabilme ihtiyacından doğmuştur. Bu ihtiyacı gidermek adına çalışmada cevabı aranan temel soru, bütün boyutlarıyla beraber dinin kısıtlamalara konu olup olmayacağıdır. Yani din hürriyeti ve dinde (özel olarak İslam dininde) hürriyet var mıdır yok mudur? Varsa bunun bir sınırı olmalı mıdır? Bu sorulardan hareketle konu, genel olarak iki sorunsal etrafında tartışılmıştır: “Din, hürriyet ve din hürriyeti kavramlarının içerikleri”, “Müslüman toplumda din hürriyetinin mahiyeti.” Çalışmada gayr-ı müslimlerin statüsü ve onlara karşı takınılacak tavır, kapsam dışında tutulmuştur.
İki bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde, din hürriyetinin ifade ettiği anlamı tam olarak belirlemek için, hürriyet ve din kavramlarının anlam ve içerikleri analiz edilmiş, ardından da din hürriyetinin kapsam ve mahiyeti irdelenmiştir. Birinci bölümde din hürriyeti, Allah-insan ilişkisi çerçevesinde ele alınarak, kişinin, her türlü etkileyici unsura rağmen dinini seçmede ve ibadetlerini yerine getirmede tamamen hür ve belirleyici olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise din hürriyeti, ahlâk ve hukuk gibi iki önemli belirleyicinin etkin olduğu kişiler arası ilişkiler açısından ele alınmış; sınırsız bir hürriyetten ziyade, hak ve sorumlulukların birlikte iş gördüğü sınırlı bir hürriyetin gerekliliği ve önemi üzerinde durulmuştur.