Molla İlyâs El-Gürânî ve ‘İsâm ‘Ale'l-Câmî Üzerine Yazdığı Haşiyesi

Arap nahiv geleneği, İslâm ilim tarihinde yalnızca dil kurallarını belirleyen bir disiplin değil, aynı zamanda Kur'ân ve hadislerin doğru anlaşılmasını temin eden temel ilmî alanlardan biri olmuştur. Bu gelenek içerisinde İbnü'l-Hâcib'in el-Kâfiye'si, Molla Câmî'nin el-Fevâʾidü'ż-Żiyâʾiyye'si ve bunlar üzerine kaleme alınan hâşiyeler, medrese öğretiminin vazgeçilmez metinleri arasında yer almıştır. Elinizdeki çalışma, Osmanlı ilim dünyasının seçkin nahiv âlimlerinden Molla İlyas Gürânî'nin, İsâmüddîn el-İsferâyînî'nin hâşiyesi üzerine kaleme aldığı eserini ilmî neşir yöntemiyle gün yüzüne çıkarmaktadır. Araştırmada önce eserin müellifi, telif gayesi, yöntemi ve ilmî değeri ele alınmış; ardından ulaşılabilen iki yazma nüsha karşılaştırılarak merfûât bölümüne kadar tahkikli metin hazırlanmıştır. Böylece Osmanlı nahiv literatürünün önemli fakat yeterince tanınmayan bir halkası araştırmacıların istifadesine sunulmakta; hâşiye geleneğinin ilmî yöntemini, tartışma üslubunu ve dil tahlillerini ortaya koyan özgün bir kaynak neşredilmektedir.