MUHAMMEDİYE'DE İNSAN-I KÂMİL DÜŞÜNCESİ

Elinizdeki kitapta, Yazıcıoğlu Mehmed'in Hz. Muhammed'i konu edinen Muhammediye adlı eserindeki peygamber algısına İbnü'l-Arabî'nin İnsan-ı kâmil anlayışının nasıl tesir ettiğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle tasavvuf tarihinde, İbnü'l-Arabî'ye gelinceye kadar peygamber algısının nasıl bir süreçten geçerek insan-ı kâmil anlayışının ortaya çıktığı üzerinde durulmuştur. Bu konu tezimizde birinci bölümü teşkil eder. İkinci ve üçüncü bölümlerde ise Muhammediye üzerine odaklanılmış, peygamber tasavvurunun geldiği insan-ı kâmil anlayışı çerçevesinde Muhammediye'deki görüş ve düşünceler analiz edilmiştir. Bu bağlamda ikinci ve üçüncü bölüm de söz konusu düşünceden hareketle, Yazıcıoğlu'nun mevlid/nüzül/yaratılış ve miraç/urûc/ahiret tasavvuruna dayanılarak oluşturulmuştur. Bu iki bölüm sufilerin varlık dairesi dedikleri çemberin iki yayını oluşturur: Nüzül yayı ve urûc yayı.
Yazıcıoğlu'nun âlem ve insan tasavvurunu oluşturan arka plan ile Muhammediye'yi kurgulayışı arasındaki ilişkiyi tespit ettiğimizde eserin neden tipik bir siyer ve/veya mevlid olmadığı açıklığa kavuşmuş olur. Metin Hz. Peygamber'in hayatından başka; âlemin ortaya çıkışı, kıyamet ve ahiret halleri içermesi bakından siyerlerden farklılaşırken söz konusu içerik ve 9008 beyitlik hacmi ile de mevlit literatüründen ayrılmaktadır.