Müstekbir ve Müstaz‘af Kavramlarına Sosyolojik Bir Yaklaşım

Din sosyolojisi genel sosyolojinin alt dalını oluşturan bir disiplindir. Bu manada onun ülkemiz düşünce tarihindeki varlığı yeni sayılabilir. Diğer sosyal bilimler disiplinlerinde olduğu gibi, din sosyolojisinin de temel konusu insandır. İnsandan hareketle, adından da anlaşılacağı üzere din sosyolojisi toplum ve din veya sosyoloji ve din gibi iki mesnede dayanmaktadır. Buna göre, özel bir alan olarak din sosyolojisinin, araştırma düzenini, toplum ve din ilişkisinin incelenmesi üzerine temellendirdiği söylenebilir. Bir disiplin olarak sınırları, konuları ve ilgi alanları Batılı bir çerçevede şekillenmiş olan din sosyolojisi konusunda Batı'da çalışmalar yapılmış, halen yapılmaya devam edilmektedir; bu eğilimin ülkemizde de erken dönemde başladığını ve verimli çalışmalar ortaya konulduğunu söylemek mümkündür. Bunlar arasında Kur'an sosyolojisi üzerinde de çalışmalar yapıldığı görülmektedir.
Elinizdeki kitapta, sosyolojik olgu niteliği taşıyan müstekbir ve müstezaf kavramları, Kur'an'daki kullanımlarından hareketle din sosyolojisi düzleminde ele alınmıştır. Araştırma sonucunda müstekbir zümrelerin, ekonomik gücü ve siyasi nüfuzu ellerinde bulunduran kesimler olarak halkın ekseriyetinden müteşekkil güçsüz müstaz'af kitleler üzerinde egemenlik kurduğu, onların yaşam alanlarını ve imkânlarını sınırlayıp belirlediği, zaten kıt olan maddi-manevi imkânlarını dahi istismar ettiği görülmüştür.