İsmail Hakkı Bursevî'nin Şiir Dünyası

İsmail Hakkı Bursevî'nin şiir dünyasını anlamak, yalnızca manzumelerini okumakla değil, bu manzumelerin ardındaki düşünce sistemini, tasavvufî birikimi ve mânevî tecrübeyi birlikte değerlendirmekle mümkündür. XVII. yüzyılın sonu ile XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı ilim ve irfan hayatının önde gelen simalarından olan Bursevî, şiiriyle mensur eserlerinde kurduğu nazarî çerçeve arasında özgün bir ilişki tesis eder. Bu eser, Bursevî'nin şiirlerini Fikir, Şahıs ve Mekân eksenlerinde inceleyerek onun şiir evrenini kurucu unsurları üzerinden sistematik biçimde ortaya koyuyor. Divanla sınırlı kalmayıp tefsir, tasavvufî şerh ve risalelerdeki manzumeleri de kapsayan geniş metin taramasıyla mevcut incelemelerin kapsamını genişletiyor. Mensur eserlerdeki kavramsal açıklamalarla manzumelerdeki imge, duygu ve sembolleri karşılaştırmalı biçimde ele alarak şiir ile tasavvufî düşünce arasındaki bağı somut metinler üzerinden çözümlüyor. Böylece çalışma, Bursevî'nin şiirini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmekle kalmıyor; sûfî şairlerin edebî üretimini düşünce sistemleri ve irfanî tecrübeleri bağlamında incelemek için de özgün bir araştırma modeli ortaya koyuyor.