Molla Halil es-Siirdî'nin Nahivciliği

Arap dili nahvinin gelişimi, İslâmî ilimlerin teşekkülü ve medrese geleneğinin ilmî birikimiyle yakından ilişkilidir. Bu birikimin dikkat çekici örneklerinden biri, Şark medrese geleneğinin önde gelen âlimlerinden Molla Halil'in kaleme aldığı el-Kâfiyetü'l-Kübrâ adlı eserdir. İbnü'l-Hâcib'in Kâfiye'sini esas alan eser, nahiv meselelerini ele alış biçimi ve kapsamıyla klasik dil literatüründe müstakil bir incelemeyi hak etmektedir. Bu çalışma, el-Kâfiyetü'l-Kübrâ'yı tanıtmakla yetinmeyip eserin nahiv ilmine sunduğu özgün katkıları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Eserdeki nahiv kavramları ve tanımları, tanımlarda kullanılan kayıtların işlevleri ve diğer temel metinlerde yer almayan kaideler karşılaştırmalı ve analitik bir yaklaşımla incelenmektedir. Ayrıca eserin dil, üslup ve muhteva özellikleri değerlendirilerek Molla Halil'in nahiv birikimine getirdiği açılımlar belirginleştirilmektedir. Yeterince tanınmamış bu eseri sistematik biçimde çözümleyen çalışma, hem klasik Arap dili araştırmalarına yeni bir değerlendirme zemini sunmakta hem de Şark medrese geleneğinin ilmî mirasına ilişkin literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.