Kılıcın Kalemi (Mütenebbî'nin Saray Şiirlerinde Belâgat)

Abbasî Devleti'nin siyasî bakımdan zayıfladığı, buna karşılık edebiyat ve belâgatın büyük bir gelişme gösterdiği milâdî 10. yüzyıl, şiirin iktidar ilişkileri içerisindeki işlevini gözlemlemek bakımından dikkat çekici bir dönemdir. Bu dönemin en güçlü şairlerinden biri olan Ebû't-Tayyib el-Mütenebbî, şiirini yalnızca övgü ve hiciv vasıtası olarak değil, devlet adamlarıyla kurduğu ilişkilerde etkili bir araç olarak da kullanmıştır. “Kılıcın Kalemi” başlıklı bu çalışma, başta Seyfüddevle el-Hamdânî olmak üzere Mütenebbî'nin çeşitli devlet ricali hakkında kaleme aldığı şiirleri belâgat açısından incelemektedir. Şiirlerin Türkçe tercüme ve açıklamalarının ardından beyân ve bedî‘ sanatları çerçevesinde yapılan tahliller, şairin devlet adamlarını hangi temalarla ele aldığını ve şiir dilini nasıl incelikli bir söylem aracına dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır. Çalışma, Mütenebbî'nin saraylar arasındaki yolculuğu üzerinden sanat ile iktidarın birbirini besleyen ve zaman zaman çatışan ilişkisini ele alırken, iktidarın geçiciliği karşısında belâgatın kalıcılığına dikkat çekmektedir.