Şerhu'l-Mukaddimeti'l-Muhsibe Bağlamında

Dinin ana kaynağı mahiyetinde olan Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerin tam olarak anlaşılabilmesi için dilbilgisi kaidelerinin öğrenilmesi gerekmektedir. Zira Arapçada anlaşılması basit cümleler bulunduğu gibi anlaşılması güç olan karmaşık cümleler de bulunmaktadır. Bu cümlelerin çözümlenmesinde ve verdiği mesajların doğru bir şekilde anlaşılmasında Arapça gramer kaidelerinin doğru bilinmesi büyük önem arz etmektedir.
Arap gramerinin kurallarını kapsayan ve Arap kelamını hatalardan muhafaza etmek için ortaya çıkarılan nahiv ilmi, Arap dili açısından çok önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden nahiv ilmi çokça rağbet görmüş ve bu alanda çok sayıda âlim yetişmiştir. Bu alanda temayüz eden isimlerden biri de İbn Bâbeşâz‘dır. İbn Bâbeşâz birçok hocadan ders alarak elde ettiği ilmi birikimle öğrenciler yetiştirmiş ve özgün eserler telif etmiştir. Ayrıca bazı nahiv kitaplarını şerh ederek nahiv ilminin gelişimini ve öğreniminin kolaylaşmasını sağlamıştır. Kaleme almış olduğu eserler ile bu alandaki yetkinliğini göstermiştir. Nahiv ilmine giriş mahiyetinde olan mukaddime adlı eserine yazdığı Şerhu’l-mukaddimeti’l-Muhsibe isimli şerh bunun en güzel örneği olarak gösterilebilir. Çalışmamızın konusu olan bu eser giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde İbn Bâbeşâz’ın yaşadığı dönemin siyasi ve sosyal durumu genel çerçevede ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde nahiv ilminin oluşumunu etkileyen faktörler, nahiv ilminin gelişimi ve nahiv ekolleri işlenmiştir.